Hindi Ko Sinabi sa Pamilyang Pinakasalan Ko na Anak Ako ng Punong Mahistrado—Hanggang Itulak Ako ng Biyenan Ko Habang Pitong Buwang Buntis at Hamunin ng Asawa Kong Abogado ang Maling Tao

Pitong buwan akong buntis nang itulak ako ng biyenan ko sa kusina habang naghahanda ng Noche Buena.

Nang makita ng asawa kong abogado ang dugo sa sahig, hindi siya tumawag ng ambulansiya.

Inagaw niya ang cellphone ko at sinabi niya, nakangisi:

—Abogado ako. Wala kang laban sa akin.

Tinitigan ko siya at mahinahong sumagot:

—Kung ganoon, tawagan mo ang tatay ko.

Hindi alam ni Atty. Rafael Monteverde na ang tawag na iyon ang sisira sa lahat ng pinaghirapan niyang pangalan.

Mula alas-singko ng umaga, mag-isa akong nagluluto sa malaking bahay ng pamilya Monteverde sa Ayala Alabang.

Ako si Mara Villareal-Monteverde, tatlumpung taong gulang, pitong buwang buntis, at asawa ng isang kilalang corporate lawyer sa Makati.

Sa mesa para sa Noche Buena ay nakahanda ang lechon belly, hamon, queso de bola, kare-kare, baked salmon, spaghetti para sa mga bata, fruit salad, leche flan, at bibingka na espesyal na ipinagawa ng biyenan kong si Doña Celeste.

Pero walang isa man sa mga iyon ang niluto o inayos niya.

Ako ang bumili ng kulang na sangkap.

Ako ang nag-marinate.

Ako ang naghiwa ng gulay.

Ako ang nagligpit ng mga kahon at nagpunas ng sahig.

Samantalang ang mga kapatid ni Rafael, mga asawa nila, at ilang bisita mula sa law firm ay nakaupo sa sala, nagtatawanan habang umiinom ng wine.

Bawat ilang minuto, naririnig ko ang boses ng biyenan ko mula sa dining room.

—Mara! Nasaan na ang gravy?

—Mara! Kulang ang yelo!

—Mara! Ayusin mo ang serving plates. Nakakahiya sa mga bisita!

Naninigas na ang likod ko. Namamaga ang paa ko. Ilang beses kong naramdaman ang tiyan kong tumitigas, pero pilit kong kinumbinsi ang sarili ko na kailangan ko lang magpahinga.

Nang matapos kong ilapag ang huling pinggan, humawak ako sa sandalan ng isang bakanteng upuan.

—Ma, maaari po ba akong umupo kahit limang minuto lang? Medyo masakit ang tiyan ko.

Biglang tumahimik ang mesa.

Tinaasan ako ng kilay ni Doña Celeste.

Suot niya ang makintab na emerald-green na damit at mga alahas na ipinagmamalaki niyang regalo raw sa kanya ng yumaong asawa niya. Para siyang reyna sa sariling kaharian.

—Diyan ka uupo? —tanong niya, malamig ang boses.

—Sandali lang po. Nahihilo po ako.

Sinulyapan niya ang mga bisita at saka tumawa nang mahina.

—Ang mga katulong, hindi kasabay kumain ng pamilya.

Parang sinampal ako ng mga salita niya.

Hindi ako katulong.

May sarili akong trabaho bilang interior designer bago ako nabuntis. Huminto lang ako pansamantala dahil maselan ang pagbubuntis ko at ipinayo ng doktor na umiwas ako sa pagod.

Pero hindi ako ipinagtanggol ni Rafael.

Nandoon siya sa dulo ng mesa, hawak ang wine glass, nakikipag-usap sa dalawang senior partners ng firm.

—Rafael… —mahina kong tawag.

Hindi man lang niya ako tiningnan nang maayos.

—Mara, huwag ka nang gumawa ng eksena. Importanteng gabi ito para sa akin. Nandito ang mga taong makatutulong sa promotion ko.

—Masakit talaga ang tiyan ko.

Bumuntong-hininga siya na para bang ako ang pinakamalaking abala sa buhay niya.

—Sundin mo na lang si Mama. Kumain ka mamaya sa kusina.

Napatitig ako sa lalaking pinakasalan ko.

Noong una kaming nagkakilala, mahinahon siya. Maalaga. Palaging may dalang bulaklak. Sinabi niyang gusto niya akong protektahan habang buhay.

Pero pagkatapos ng kasal, unti-unti siyang nagbago.

Kapag wala ang ibang tao, lagi niyang ipinapaalala sa akin na ulila raw ako at masuwerte akong tinanggap ako ng pamilya niya.

Hindi niya alam na kasinungalingan ang sinabi ko tungkol sa aking pamilya.

Hindi ako ulila.

Pinili ko lang mamuhay nang tahimik at malayo sa pangalan ng aking ama.

Lumakad ako papunta sa kusina, pinipigilan ang luha.

Sumunod si Doña Celeste.

—Huwag mong sirain ang gabi ng anak ko dahil lang gusto mong mapansin —bulong niya.

—Hindi po ako nagpapapansin. Natatakot ako para sa anak ko.

—Lahat na lang ginagamit mo bilang dahilan. Pagbubuntis. Pagod. Sakit ng likod. Noong panahon ko, nagtrabaho ako hanggang sa araw na manganak ako.

Huminga ako nang malalim.

—Kailangan ko lang pong umupo.

Hinila ko ang mataas na stool sa tabi ng kitchen island.

Pero bago pa ako makaupo, bigla niya akong itinulak gamit ang dalawang kamay.

Napaatras ako.

Tumama ang likod ko sa matigas na gilid ng granite counter.

Parang pinunit ang tiyan ko mula sa loob.

Nawalan ako ng hangin.

Dahan-dahan akong napaupo sa malamig na sahig, nanginginig ang buong katawan.

At saka ko nakita ang dugo.

Mapulang-mapula.

Unti-unting kumalat sa maputing tiles ng kusina.

—Ang anak ko… —bulong ko.

Napaatras si Doña Celeste. Biglang namutla ang mukha niya.

Pumasok si Rafael nang marinig ang ingay.

Nakita niya ako sa sahig.

Nakita niya ang dugo.

Nakita niyang hawak ko ang tiyan ko habang umiiyak.

Pero sa halip na tulungan ako, pinikit niya ang mga mata at nagmura.

—Ano ba naman ito, Mara? Nasa labas ang mga bisita ko!

Hindi ako makapaniwala.

—Tumawag ka ng ambulansiya! Bilis!

Gumapang ako papunta sa bag ko. Nanginginig ang mga kamay kong hinanap ang cellphone.

Pero mabilis akong nilapitan ni Rafael.

Inagaw niya ang cellphone ko.

—Walang ambulansiya.

—Ano?

—Hindi puwedeng magkaroon ng eksena rito. Maraming kapitbahay. May mga partner ako sa labas. Kapag may pulis at ambulansiya sa harap ng bahay, pag-uusapan ito ng lahat.

—Dumudugo ako! Anak mo rin ito!

—Kontrolin mo ang sarili mo!

Inihagis niya ang cellphone ko sa pader.

Nagkalat ang basag na salamin sa sahig.

Pagkatapos, yumuko siya sa harap ko at hinawakan nang mahigpit ang baba ko.

—Makinig kang mabuti. Abogado ako. May mga kaibigan ako sa prosecutor’s office. Kilala ko ang mga taong hahawak ng reklamo mo. Kapag sinabi kong aksidente ito, aksidente ito.

Hindi ako nagsalita.

Patuloy lang ang pag-agos ng dugo.

—At kung susubukan mong siraan ang nanay ko —dagdag niya— sasabihin kong unstable ka. Wala kang pamilya. Wala kang kakampi. Sino ang maniniwala sa iyo?

Sa unang pagkakataon, hindi ako natakot sa kanya.

May malamig na galit na pumalit sa sakit.

Tinitigan ko siya nang diretso sa mata.

—Tama ka, Rafael. Marami kang alam tungkol sa batas.

Ngumisi siya.

—Mabuti at naiintindihan mo.

Huminga ako nang malalim.

—Pero wala kang alam tungkol sa tatay ko.

Bahagyang nawala ang ngisi niya.

—Ano na naman ang pinagsasasabi mo?

—Gamitin mo ang cellphone mo.

—Para saan?

—Tawagan mo ang tatay ko.

Tumawa siya nang malakas, parang sigurado siyang nagdedeliryo ako dahil sa sakit.

Kinuha niya ang phone niya mula sa bulsa.

—Sige. Tawagan natin ang misteryosong tatay mong hindi man lang dumalo sa kasal natin.

Dinikta ko ang numero.

Pinindot niya ang speaker button para marinig ng biyenan ko ang kahihiyan na inaasahan niyang mararanasan ko.

Ilang segundo lang ang lumipas bago may sumagot.

Isang malalim at kalmadong boses ang narinig namin.

—Hello. Sino ito?

Nakangising sumagot si Rafael:

—Magandang gabi po. Ako si Atty. Rafael Monteverde. Asawa ako ng anak ninyong si Mara. Gumagawa po siya ng eksena rito sa bahay namin.

Tumahimik ang linya.

Pagkatapos ay nagsalita ang lalaki sa kabilang dulo.

—Ilagay mo sa speaker ang tawag. Huwag mong ibababa.

—Naka-speaker na po —sagot ni Rafael, may bahid pa rin ng pagmamataas.

—Mabuti.

Sandaling huminto ang lalaki.

Pagkatapos ay nagtanong siya:

—Nasaan ang anak ko ngayon?

Napatingin si Rafael sa dugo sa sahig.

—Nasa kusina po. Nadulas lang—

—Dumudugo ba siya?

Hindi agad nakasagot si Rafael.

At sa unang pagkakataon, narinig kong nagbago ang tono ng lalaking nasa kabilang linya.

Hindi na iyon boses ng isang ama lamang.

Iyon ang boses ng taong kayang magpatahimik ng buong korte.

—Atty. Monteverde, ako si Chief Justice Lorenzo Villareal.

Nanlaki ang mga mata ni Rafael.

Nabitawan ng biyenan ko ang hawak niyang wine glass.

At bago pa sila makapagsalita, malamig na idinagdag ng ama ko:

—May walong minuto ka para buksan ang gate. Papunta na ang ambulansiya, ang pulis, at ang mga taong sisiguraduhing hindi mo muling magagamit ang batas para takutin ang anak ko.

PARTE2

 

Parang biglang nawala ang lahat ng tunog sa kusina.

Hindi gumalaw si Rafael.

Nakatitig lamang siya sa cellphone na hawak niya na para bang may lumabas na multo mula sa speaker.

Si Doña Celeste naman ay napakapit sa kitchen counter.

—Chief Justice… Lorenzo Villareal? —mahina niyang ulit.

Hindi sumagot ang ama ko sa tanong niya.

—Mara, naririnig mo ba ako? —tanong niya.

Pinilit kong magsalita kahit nanginginig ang panga ko.

—Papa… masakit po. Natatakot ako para sa baby.

Sa kabilang linya, huminga nang malalim ang ama ko.

—Anak, makinig ka sa akin. Huwag kang gagalaw. Papunta na ang tulong. Ilang minuto na lang.

Lumapit si Rafael sa akin, biglang nagbago ang mukha.

Wala na ang yabang.

Wala na ang ngisi.

—Mara, bakit hindi mo sinabi? —bulong niya.

Hindi ako sumagot.

—Bakit hindi mo sinabi na anak ka niya?

Natawa ako nang mahina, kahit masakit.

—Dahil gusto kong malaman kung mamahalin mo ako kahit wala akong apelyidong maipagmamalaki.

Namula ang mukha niya.

—Maling pagkakaintindi lang ito. Nadulas ka. Hindi naman sinasadya ni Mama.

Tumango agad si Doña Celeste.

—Oo! Nadulas ka, Mara. Pagod ka lang. Buntis ka. Madulas ang sahig.

Tinitigan ko ang biyenan kong ilang minuto lang ang nakalipas ay itinulak ako gamit ang dalawang kamay.

—Huwag po kayong magsinungaling.

—Mara, isipin mo ang pamilya natin —sabi ni Rafael. —Kapag dumating ang pulis, lalaki ang gulo. Kailangan nating mag-usap nang mahinahon.

—Noong humihingi ako ng ambulansiya, bakit hindi mo inisip ang pamilya natin?

Hindi siya nakasagot.

Mula sa sala, nagsimula nang magsilapitan ang mga bisita. May ilan nang nakarinig ng sigawan.

Lumabas mula sa dining room ang dalawang senior partners ng law firm ni Rafael.

—Rafael, ano ang nangyayari? —tanong ng isa.

Bago pa siya makagawa ng panibagong kasinungalingan, umalingawngaw ang tunog ng mga sasakyan mula sa labas.

Una kong narinig ang sirena ng ambulansiya.

Pagkatapos, ang mabilis na pagkatok sa gate.

Tumakbo ang kasambahay para buksan iyon.

Ilang sandali lang, pumasok ang dalawang paramedic, sinundan ng mga pulis mula sa Muntinlupa City Police Station.

Maingat nila akong inilagay sa stretcher.

Isang babaeng pulis ang lumapit sa akin habang kinukunan ng larawan ng kasama niya ang kusina, ang basag kong cellphone, ang dugo sa sahig, at ang wine glass na nabitawan ng biyenan ko.

—Ma’am, maaari po ba kayong magsalita? —tanong niya.

Mahina akong tumango.

—Itinulak po ako ng biyenan ko. Tapos kinuha po ng asawa ko ang cellphone ko at ayaw niyang tumawag ng ambulansiya.

—Kasinungalingan! —sigaw ni Doña Celeste.

Tumingin sa kanya ang pulis.

—Ma’am, huwag po kayong lalapit.

—Aksidente lang iyon! Anak ko ang abogado rito. Alam namin ang proseso!

Doon tuluyang nawala ang pagpipigil ng isa sa mga bisita.

Si Atty. Enrique Salazar, isa sa mga senior partners ng firm ni Rafael, ay nakatayo sa may pintuan ng kusina. Maputla ang mukha niya.

—Rafael, sabihin mong hindi totoo ang narinig ko —sabi niya. —Sabihin mong hindi mo tinanggihan ang ambulansiya para sa buntis mong asawa dahil ayaw mong mapahiya sa mga bisita.

—Sir, puwede ko pong ipaliwanag—

—Narinig ko ang sinabi mo mula sa hallway.

Napayuko si Rafael.

Habang inilalabas ako ng mga paramedic, narinig kong sinabi ng babaeng pulis:

—Atty. Rafael Monteverde at Mrs. Celeste Monteverde, kailangan po ninyong sumama sa amin para sa imbestigasyon.

Biglang sumigaw si Doña Celeste.

—Hindi ninyo kami puwedeng arestuhin! Kilala ninyo ba kung sino ang anak ko?

Huminto ang pulis at mahinahong sumagot:

—Alam po namin. Abogado siya. Kaya mas dapat niyang malaman na hindi lisensiya ang propesyon para mang-abuso o humarang sa emergency assistance.

Sa loob ng ambulansiya, hinawakan ko ang tiyan ko habang ikinakabit sa akin ang monitor.

Mabilis ang tibok ng puso ko.

Pero ang mas mahalaga, narinig ko ang mahinang tunog na matagal kong ipinagdarasal.

May heartbeat pa rin ang baby ko.

—Ma’am, nandiyan pa ang tibok ng puso ng baby —sabi ng paramedic. —Pero kailangan nating makarating sa ospital agad.

Pumikit ako.

Sa wakas, nakahinga ako nang bahagya.

Pagdating namin sa Asian Hospital, sinalubong ako ng emergency team.

Ilang minuto lang ang lumipas bago dumating ang ama ko.

Si Chief Justice Lorenzo Villareal ay kilala sa telebisyon bilang isang istriktong hukom na bihirang ngumiti sa harap ng kamera.

Pero nang makita niya akong nakahiga sa kama, pawis na pawis at maputla, hindi na siya Punong Mahistrado.

Isa lang siyang ama.

Lumapit siya at hinawakan ang kamay ko.

—Patawad, anak —bulong niya.

Napaluha ako.

—Papa, kasalanan ko rin. Hindi ko sinabi sa inyo ang mga nangyayari.

—Hindi mo kasalanan ang ginawa nila.

—Akala ko kaya kong ayusin. Akala ko magbabago si Rafael kapag dumating ang anak namin.

Umiling siya.

—Ang taong kailangang apihin ka para maramdamang makapangyarihan siya ay hindi nagbabago dahil binigyan mo ng mas maraming pagkakataon. Lumalakas lang ang loob niya.

Makaraan ang pagsusuri, sinabi ng doktor na nagkaroon ako ng placental abruption dahil sa malakas na impact.

Kailangan akong manatili sa ospital.

May posibilidad na kailanganin nilang ilabas nang mas maaga ang baby kung bumaba ang heart rate.

Iyon ang pinakamahabang gabi ng buhay ko.

Habang nakahiga ako sa ospital, lumabas ang unti-unting pagbagsak ng kasinungalingan ni Rafael.

May CCTV camera pala sa kusina at hallway ng bahay.

Ipinakabit iyon ni Doña Celeste ilang buwan bago ang Pasko dahil lagi niyang sinisisi ang mga kasambahay kapag may nawawalang kagamitan.

Hindi niya naisip na ang sariling kamera niya ang magiging pangunahing ebidensiya laban sa kanya.

Kitang-kita sa video kung paano niya ako sinundan sa kusina.

Kitang-kita kung paano niya ako itinulak.

At malinaw ring narinig sa hallway camera ang boses ni Rafael habang tumatanggi siyang tumawag ng ambulansiya at pinagbabantaan akong gagamitin niya ang koneksiyon niya sa prosecutor’s office.

Makalipas ang dalawang araw, nagsumite ako ng reklamo.

Hindi dahil anak ako ng Chief Justice.

Hindi dahil gusto kong gumanti.

Kundi dahil ayaw kong lumaki ang anak ko sa tahanang nagtuturo sa kanya na normal lang ang pananakit kapag may kapangyarihan ang taong nananakit.

Nagbitiw sa trabaho si Rafael bago pa man siya opisyal na tanggalin ng law firm.

Naglabas ng pahayag ang managing partner nila na wala silang kinukunsinting anumang uri ng pang-aabuso, pananakot, o maling paggamit ng propesyon.

Sinimulan din ang hiwalay na proseso kaugnay ng reklamo laban sa kanya bilang abogado.

Sa unang pagdinig, nakita ko siyang muli.

Hindi na siya ang lalaking nakangising nagsabing wala akong laban.

Payat siya. Hindi makatingin sa akin nang diretso. Wala na ang mamahaling relo. Wala na rin ang kumpiyansang ipinagyayabang niya sa harap ng mga kaibigan niya.

Sa kabilang bahagi ng courtroom, nakaupo si Doña Celeste.

Humingi siyang makausap ako bago magsimula ang pagdinig.

Nag-atubili ako, pero pumayag akong marinig ang sasabihin niya habang kasama ko ang abogado ko.

—Mara —sabi niya, nanginginig ang boses— nagkamali ako. Galit lang ako noon. Hindi ko inakalang mangyayari iyon.

Tahimik akong nakinig.

—Maaari ba nating ayusin ito sa loob ng pamilya? —dagdag niya. —Ayaw kong mawala ang anak ko. Ayaw kong mawalan ng lola ang apo ko.

Napahawak ako sa tiyan ko.

Ligtas na kami ng anak ko, pero kailangan ko pa ring mag-ingat hanggang sa panganganak.

—Doña Celeste, matagal ko pong sinubukang maging bahagi ng pamilya ninyo. Nagtiis ako sa pang-iinsulto. Natahimik ako kapag tinatawag ninyo akong walang pinagmulan. Pinagsilbihan ko kayo kahit hindi iyon tungkulin ko.

Napayuko siya.

—Pero noong itinulak ninyo ako, hindi lang ako ang sinaktan ninyo. Nilagay ninyo sa panganib ang apo ninyong sinasabi ninyong mahal ninyo.

—Patawarin mo ako.

—Darating po ang araw na hindi na ako magagalit. Pero ang pagpapatawad ay hindi nangangahulugang wala nang pananagutan.

Wala na siyang naisagot.

Ilang linggo ang lumipas.

Sa kabila ng lahat, nakayanan ng katawan ko na ipagpatuloy ang pagbubuntis hanggang sa ligtas nang ilabas ang baby.

Isang tahimik na umaga ng Marso, isinilang ko ang anak kong lalaki.

Tinawag ko siyang Gabriel Lorenzo.

Gabriel, dahil para sa akin, isa siyang himala.

Lorenzo, bilang pagpupugay sa ama kong dumating nang kailangan ko siya, pero hindi kailanman ginamit ang posisyon niya para lampasan ang tamang proseso.

Nang hawakan ko ang maliit na kamay ng anak ko, napagtanto kong matagal kong inisip na ang pagiging matatag ay nangangahulugang pagtitiis.

Mali pala ako.

Minsan, ang pinakamatapang na bagay na magagawa ng isang babae ay tumigil sa pagtitiis.

Hindi ko na binalikan si Rafael.

Tinapos ko ang aming pagsasama.

Bumalik ako sa trabaho bilang interior designer nang handa na ako. Dahan-dahan kong binuo ang buhay naming mag-ina, hindi gamit ang apelyido ng ama ko, kundi gamit ang sarili kong lakas.

At nang lumaki si Gabriel nang sapat para magtanong tungkol sa pamilya, hindi ko itinago ang katotohanan.

Sinabi kong ang pamilya ay hindi nasusukat sa dugo, titulo, o reputasyon.

Nasusukat ito sa paraan ng pagtrato sa iyo kapag mahina ka, pagod ka, o wala kang maibibigay na kapalit.

Dahil ang taong tunay na nagmamahal sa iyo ay hindi ka gagawing katulong sa sarili mong tahanan.

Hindi ka niya tatakutin gamit ang koneksiyon niya.

Hindi ka niya pipilitin manahimik para protektahan ang kanyang pangalan.

At higit sa lahat, hindi niya ipaparamdam sa iyong kailangan mong magtiis para lamang matawag na bahagi ng pamilya.